Rezonans magnetyczny (MRI): wskazania i przebieg badania

2018-05-11
Rezonans magnetyczny (MRI): wskazania i przebieg badania

Rezonans magnetyczny (MRI) to nowoczesne, bezpieczne i skuteczne badanie diagnostyczne. Pozwala w bardzo szczegółowy sposób zidentyfikować ewentualne zmiany chorobowe badanych narządów w dowolnych przekrojach i płaszczyznach.  

Badanie rezonansem magnetycznym to jedna z najbardziej szczegółowych metod obrazowania, umożliwiająca przekrojowy przegląd narządów. Wykorzystuje magnetyczne właściwości atomów, z których składają się komórki ciała człowieka. 

 

Jak działa urządzenie do rezonansu magnetycznego?

 

Do przeprowadzenia badania rezonansem magnetycznym używa się specjalistycznego sprzętu. Istnieją dwa typu urządzeń. Jeden z nich ma otwartą konstrukcję (aparat niskopolowy) i jest używany wyłącznie w przypadku pacjentów chorych na klaustrofobię lub u których występują przeciwwskazania do zastosowania drugiego typu urządzenia. Znacznie częściej jednak wykorzystuje się sprzęt wyposażony w specjalny tunel, w którym umieszcza się pacjenta. 

W trakcie badania MRI silny magnes wytwarza pole magnetyczne, które przegrupowuje cząsteczki w tkance ciała. Dodatkowo kierowane są krótkie impulsy promieniowania elektromagnetycznego o częstotliwości radiowej. Fale radiowe sprawiają, że cząsteczki wysyłają sygnały, które są wzmacniane przez odbiornik i przekształcane w obrazy wewnętrznych struktur ciała. Tak właśnie w skrócie przebiega proces rezonansu magnetycznego. Obrazy można oglądać na monitorze urządzenia. Za sprawą obliczeń komputera można również przedstawić obrazy w różnych płaszczyznach, uzyskując przekrojowe i bardzo szczegółowe dane.

W celu poprawy widoczności obrazu podawane są środki kontrastujące, które różnią się od siebie właściwościami magnetycznymi. Dzięki nim możliwe jest określenie stanu funkcjonowania poszczególnych narządów i funkcje tkanek. 

 

  • Rodzaje skanów RM
  • obrazy T1-zależne - najlepiej sprawdzają się w przypadku obrazowania struktury anatomicznej mózgu. Na wykonanych obrazach istota biała przedstawiona jest w jasnych odcieniach, istota szara, płyn mózgowo-rdzeniowy, ropień i guz na ciemno, a miąższ wątroby na jasno. Obrazy T1 pozwalają rozpoznać m.in. obrzęk mózgu, ropień, czy rozpad martwiczy wewnątrz guza.
  • obrazy T2-zależne - istota biała występuje w ciemniejszych odcieniach, na ciemno zobrazowana jest też wątroba i trzustka. Istota szara, płyn mózgowo-rdzeniowy, guz, ropień, naczyniak wątroby i śledziona występują w jasnych odcieniach. T2 pozwala zaobserwować m.in. fazy powstawania krwiaka, a także odróżnić np. guz od torbieli.
  • FLAIR - jest to specjalna sekwencja (modyfikacja T2-zależnej), w której obszary z mniejszą ilością wody są przedstawione w ciemniejszych odcieniach, a obszary z dużą ilością wody w jaśniejszych. Wykorzystywana jest przede wszystkim przy rozpoznawaniu chorób demielinizacyjnych.
  • Obrazowanie dyfuzyjne - umożliwia pomiar dyfuzji molekuł wody w tkance. Metoda ta pozwala na obrazowanie zmian w połączeniach istoty białej (technika obrazowanie tensora dyfuzji) oraz obrazowanie udarów mózgu (technika obrazowania zależnego od dyfuzji).

 

Wskazania do rezonansu magnetycznego

 

Rezonans magnetyczny pozwala na szczegółowe zobrazowanie układu mięśniowego i szkieletowego, szczególnie kręgosłupa i otaczających go przestrzeni. Badanie przeprowadzane jest w diagnostyce nowotworów i procesów zapalnych. Pozwala na uzyskanie wyraźnych obrazów naczyń krwionośnych, jamy serca i mięśnia sercowego. W przeciwieństwie do RTG umożliwia wykrycie elementów niewidocznych np. szpiku kostnego.

W praktyce zastosowań rezonansu magnetycznego jest bardzo wiele. Wskazania można podzielić na kilka grup w zależności diagnozowanego schorzenia:

ośrodkowy układ nerwowy

  • choroby otępienne (np. choroba Alzheimera)
  • choroby demielinizacyjne (np. stwardnienie rozsiane)
  • ocena struktur okolicy przysadki mózgowej, oczodołu, tylnej części jamy czaszki (m.in. diagnostyka udarów mózgu itp.)
  • nowotwory mózgu 
  • ocena anatomiczna struktur kanału kręgowego
  • guzy rdzenia kręgowego
  • zmiany popromienne w ośrodkowym układzie nerwowym
  • zaburzenia neurologiczne o niewyjaśnionym pochodzeniu

tkanki miękkie

  • urazy tkanek miękkich (stawów, mięśni, więzadeł)
  • zapalne lub nowotworowe guzy tkanek miękkich

klatka piersiowa, śródpiersie, miednica

  • choroby dużych naczyń
  • guzy serca
  • guzy płuc naciekające ścianę klatki piersiowej
  • nowotwory narządów rodnych kobiet
  • nowotwory gruczołu krokowego mężczyzn

 

Przeciwwskazania do rezonansu magnetycznego

 

Podczas pracy aparatu rezonansu magnetycznego wytwarzane jest pole magnetyczne, które może zaburzać funkcjonowanie urządzeń elektrycznych (m.in. rozruszników serca). Istnieje też ryzyko podniesienia temperatury okolicznych tkanek u pacjentów z wszczepionymi elementami metalowymi. Z tego też powodu istnieją bezwzględne przeciwwskazania do badania rezonansu magnetycznego w przypadku pacjentów z wszczepionymi urządzeniami elektrycznymi i elektronicznymi, w szczególności takimi jak:

  • rozrusznik serca (szczególnie starszego typu)
  • pompa insulinowa
  • wszczepiony aparat słuchowy
  • neurostymulatory
  • klipsy metalowe wewnątrzczaszkowe
  • metaliczne ciało w oku

 

Do przeciwwskazań względnych zaliczamy:

  • metalowe endoprotezy
  • szwy i ciała obce
  • antykoncepcyjna wkładka wewnątrzmaciczna (jeśli jest wykonana z metalu)
  • sztuczna zastawka serca
  • protezy 
  • klipsy naczyniowe
  • metaliczne implanty ortopedyczne: sztuczne stawy, druty, śruby, stabilizatory
  • ciąża (kobiety w ciąży powinny poinformować lekarza radiologa o tym fakcie)

 

Jak się przygotować do badania rezonansem magnetycznym?

 

Standardowe badanie rezonansem magnetycznym nie wymaga szczególnego przygotowania. Przed badaniem można spożywać posiłki. W przypadku badania z kontrastem należy dobrze nawodnić organizm.

W przypadku badania w sedacji (środki farmakologiczne o działaniu uspokajającym) należy pozostać na czczo (również bez przyjmowania płynów) co najmniej 6 godzin przed badaniem. W przypadku dzieci od 2. roku życia, które przyjmują mleko matki, czas wstrzymywania się od spożywania posiłków wynosi 4 godziny.

 

Jak przebiega badanie rezonansem magnetycznym?

 

Pacjent powinien ułożyć się wygodnie na stole, który następnie jest wsuwany do wnętrza skanera MRI. Musi leżeć nieruchomo, aby nie doszło do zniekształcenia obrazu (w przypadku problemów z pozostaniem w bezruchu lekarz może zalecić podanie pacjentowi leków uspokajających lub - w wyjątkowych przypadkach - zastosować znieczulenie ogólne). Wewnątrz tunelu znajduje się oświetlenie i wentylacja, więc pacjent nie powinien odczuwać żadnego dyskomfortu podczas badania. W środku znajduje się też mikrofon i kamera, dlatego badany ma ciągły kontakt z personelem.

Podczas badania pacjent może słyszeć pukający dźwięk (niekiedy zakładane są słuchawki tłumiące odgłosy). Stół może automatycznie przesuwać się do odpowiedniej pozycji, jeśli niezbędne jest wykonanie kilku obrazów (pacjent przez cały czas pozostaje w tej samej nieruchomej pozycji). Każda sekwencja MRI trwa od 3 do 10 minut.

Niekiedy dla poprawy jakości obrazu przed badaniem wstrzykiwany jest bezpieczny środek kontrastujący. W zależności od typu wykorzystywanego urządzenia całkowity czas trwania badania może trwać 10-30 minut lub 30-90 minut. 

 

Bezpieczeństwo badania rezonansem magnetycznym

 

Badanie jest całkowicie bezbolesne, stosunkowo bezpieczne i nie wiąże się z ryzykiem dla pacjenta. Ostrożność powinni wykazać jedynie pacjenci, u których istnieją ewentualne przeciwwskazania. O wszystkich ewentualnych przeciwwskazaniach lub obawach należy porozmawiać z lekarzem przed badaniem. Rezonans magnetyczny nie wchodzi w interakcje ani nie zaburza przebiegu leczenia farmakologicznego. Po jego przeprowadzeniu można normalnie wrócić do codziennych zajęć. 

 

Ile czasu trzeba czekać na wynik badania?

 

Wyniki badania rezonansem magnetycznym muszą zostać zinterpretowane przez specjalistę radiologa. Średni czas oczekiwania na wyniki wynosi od 3 do 5 dni. Bezpośrednio po badaniu pacjent może otrzymać jedynie obrazy na płycie CD (wyłącznie na wyraźną prośbę pacjenta), jednak bez opisu lekarza nie stanowi ona całościowego wyniku diagnostycznego.

 

 

 

Już teraz podaj nam adres e-mail! I korzystaj na bieżąco z nowych promocji i zniżek w CM iMed24!

Poznaj naszą ofertę: